Dzieci od najmłodszych lat zauważają, że ludzie różnią się między sobą. Jedni są bardziej
rozmowni, inni spokojniejsi. Niektóre dzieci szybko odnajdują się w nowych sytuacjach, inne
potrzebują więcej czasu, aby poczuć się pewnie. Różnimy się także zainteresowaniami,
sposobem uczenia się oraz tempem rozwoju.
Z punktu widzenia rozwoju psychicznego dziecka jest to naturalne i bardzo ważne
doświadczenie. To właśnie poprzez kontakt z różnorodnością dzieci uczą się rozumienia
innych ludzi, rozwijają empatię oraz budują umiejętności społeczne.
Rolą dorosłych jest pomaganie dzieciom w dostrzeganiu, że różnice między ludźmi nie są
przeszkodą w budowaniu relacji, lecz mogą stać się wartością. Każde dziecko wnosi do grupy
coś wyjątkowego – swoje pomysły, emocje, zdolności i sposób patrzenia na świat.
Wspólna zabawa, współpraca i codzienne sytuacje w przedszkolu uczą dzieci, że mimo różnic
można razem tworzyć coś dobrego. Jedno dziecko świetnie rysuje, inne chętnie pomaga,
jeszcze inne potrafi pocieszyć kolegę. Każda z tych umiejętności jest ważna i potrzebna.
Rozwijanie postawy akceptacji polega na pokazywaniu dziecku, że każdy człowiek ma swoje
mocne strony, ale także trudności. To, że ktoś potrzebuje więcej czasu lub wsparcia w jednej
dziedzinie, nie oznacza, że nie posiada talentów w innych obszarach.
Dzieci uczą się tolerancji przede wszystkim poprzez obserwację dorosłych. Jeśli widzą, że
rodzice i nauczyciele odnoszą się do innych z szacunkiem, same zaczynają budować podobne
postawy.
Wrażliwość społeczna rozwija się w codziennych, prostych sytuacjach – gdy dziecko
zaprasza kolegę do zabawy, pomaga komuś, kto ma trudność lub reaguje, gdy ktoś jest
smutny. Takie doświadczenia uczą, że różnorodność nie dzieli ludzi, lecz może ich
wzbogacać.
Wskazówki dla rodziców – jak wspierać akceptację u dziecka?
Rozmawiaj o różnicach w naturalny sposób: jeśli dziecko zauważy, że ktoś
wygląda lub zachowuje się inaczej, warto spokojnie wyjaśnić, że ludzie mogą się
różnić i jest to normalne.
Podkreślaj mocne strony różnych osób: pokazuj dziecku, że każdy człowiek ma coś,
w czym jest dobry – nawet jeśli potrzebuje więcej czasu na nauczenie się innych
rzeczy.
Zwracaj uwagę na emocje innych: można pytać dziecko: „Jak myślisz, jak on/ona
się czuje?” – pomaga to rozwijać empatię.
Chwal zachowania pełne życzliwości: warto wzmacniać sytuacje, gdy dziecko
pomaga, zaprasza kogoś do zabawy lub reaguje na potrzeby innych.
Dawaj dobry przykład: dzieci uczą się poprzez obserwację dorosłych – sposób
mówienia o innych ludziach ma duże znaczenie.
Budowanie świata pełnego akceptacji zaczyna się od małych kroków – od rozmowy, wspólnej
zabawy i dostrzegania w drugim człowieku tego, co dobre.
Bibliografia
- Lawrence J. Cohen – Rodzicielstwo przez zabawę. Wydawnictwo Mamania.
- Daniel J. Siegel, Tina Payne Bryson – Potęga obecności. Wydawnictwo Mamania.
- Adele Faber, Elaine Mazlish – Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać,
żeby dzieci do nas mówiły. Wydawnictwo Media Rodzina.
Artykuł sporządziła: mgr Małgorzata Mikołajczak – psycholog